Het vorige artikel dat ik heb geschreven ging over heupslijtage en wat je er zelf aan kan doen.Wanneer alle genomen maatregelen niet (meer) helpen dan is er een indicatie voor een nieuwe heup. Er zijn diverse soorten kunstheupen. Grofweg kun je twee soorten prothesen onderscheiden op grond van het vastzetten in het bekken en het bovenbeen. Dit zijn de zogenaamde gecementeerde en de ongecementeerde heupartroplastieken.
Bij een gecementeerde kunstheup wordt de versleten heupkop verwijderd en eventuele resten uit de kom gefreesd. In de uitgefreesde kom wordt een kunststof of metalen kom geplaatst en de versleten heupkop wordt vervangen door een metalen kop, meestal een metaalmengsel van chroom-kobalt-nikkel welke met een steel in het bovenbeen wordt geplaatst. Zowel de kom als de steel worden met botcement (polymetylmetacrilaat) aan het bot verankerd.
Bij een ongecementeerde total hip worden de kom en de kop met steel niet met cement vastgezet, maar worden de kom en de kop met steel zo vast mogelijk in het bot geklemd. Bij de ongecementeerde kunstheup is de kunststoffen kom aan de achterzijde bedekt met titanium. De steel in het bovenbeen is meestal ook van titanium, de kop is weer een samenstelling van chroom, kobalt en nikkel.
De buitenzijde van kom en steel zijn bedekt met een laagje waarin het bot kan groeien, zodat de nieuwe heup nog vaster komt te zitten.
Een total hip werkt heel goed tegen de pijn. Patiënten kunnen weer nagenoeg normaal functioneren en worden minder afhankelijk van anderen. In Nederland worden jaarlijks meer dan 15.000 kunstheupen geplaatst.
Na een operatie krijgt men in het ziekenhuis al oefeningen in bed en begeleiding in het weer leren lopen. Het is handig om voor de operatie even bij een fysiotherapeut wat tips te halen omtrent looptechniek met krukken, traplopen enz. De opnameduur varieert van 5 dagen tot 14 dagen. Vaak moet men in eerste instantie een aantal weken met krukken lopen, daarna nog met 1 kruk (aan de niet geopereerde zijde!!). Na 6 weken is het weer mogelijk om auto te rijden, fietsen, zwemmen en bijvoorbeeld voorzichtig dansen.
Verloopt de revalidatie niet echt soepel is het mogelijk dat men een verwijzing naar een fysiotherapeut krijgt om specifieke oefeningen te doen, het litteken te behandelen, spieren soepel te maken en een begeleiding te krijgen in de richting van zelfstandig sporten.
Sportactiviteiten na een total hip worden steeds belangrijker met name doordat de leeftijd waarop geopereerd wordt steeds lager wordt, de gemiddelde leeftijd in Nederland is 51 jaar.
Geadviseerde sporten zijn: fietsen, zwemmen, wandelen, vooral in de beginfase. Sporten met grote draaimomenten worden afgeraden, zoals voetbal, hockey, volleybal. Over neutralere sporten waaronder tennis, langlaufen, skiën, hardlopen en schaatsen bestaat geen overeenstemming onder de orthopeden.
Duidelijk is wel dat in geval van ernstige heupslijtage een totale heupprothese een goede oplossing is zowel voor de pijnklachten, als de zelfstandigheid van de patiënt. Men moet zich echter wel realiseren dat er geoefend moet worden om het resultaat van zo’n operatie zo optimaal mogelijk te maken.
W.J.M. Slot
