Onder normale omstandigheden is de vochthuishouding in het lichaam in balans. Een goede vochtbalans wil zeggen: een juiste verdeling van vocht (water) over de verschillende compartimenten van het lichaam in en buiten de bloedbaan en in en buiten de cellen.Er is een balans tussen de druk in het bloedvat en de tegendruk van de omgeving (het weefsel). Afvoer van vocht uit weefsel vindt plaats via haarvaten en lymfebanen.

Oorzaak van oedeem

Oedeem dat ontstaat ten gevolge van langdurig zitten of staan wordt aangeduid als fysiologisch oedeem met als voorbeeld dikke enkels en voeten. Dit kan bij iedereen optreden. Het wordt versterkt door overvloedig zoutgebruik of door warm weer. Primair lymfoedeem is het gevolg van een aangeboren defect in het lymfesysteem. Bij

Wat te doen?

Het fysiologisch oedeem kan verholpen worden met toename van lichamelijke activiteit, beperking van zoutgebruik, therapeutisch-elastische kousen, of kortdurend gebruik van plastabletten. Voor lipoedeem bestaat geen goede remedie. De behandeling van het trombose oedeem is vooral medicamenteus. Voor het behandelen van lymfoedeem worden verschillende therapievormen toegepast. De therapie bestaat uit manuele lymfdrainage, bandageren (zwachtelen) en oefentherapie. Het resultaat wordt behouden met een therapeutisch-elastische kous. Manuele lymfedrainage is een massagemethode die de functie van het lymfsysteem adequaat ondersteunt en stimuleert. Er wordt een verbetering van de motoriek van de lymfvaten verkregen, een normalisering van het weefsel en een verbeterde afvoer van vocht uit het oedeemgebied.

Een voorbeeld van behandeling bij lymfoedeem is de situatie na een borstamputatie met verwijdering van de lymfklieren in de oksel. Hierbij kan er een uitgebreide zwelling van de gehele arm optreden, waardoor de functie en het bewegen ernstig verstoord raakt. De patiënten ervaren de arm als loodzwaar. Met behandeling moet dan ook niet te lang gewacht worden. In de praktijk blijkt dat het ook regelmatig voorkomt, dat vrouwen zelf om een doorverwijzing moeten vragen. Bij borstsparende operaties, waarbij oedeem optreedt van de geopereerde en bestraalde borst, kan manuele lymfdrainage voor een beter cosmetisch effect zorgen.

In principe moet manuele lymfdrainage (als verbijzondering in de fysiotherapie) uitgevoerd worden door een bevoegde behandelaar die is aangesloten bij het NVFL. Wij prijzen ons als praktijk gelukkig dat bij ons Marjan Slot werkt, die gespecialiseerd is in deze behandelmethode en erkend wordt door de zorgverzekeraars.

                                                      W.J.M. Slot