Normaal gesproken vormt het kraakbeen tussen de ribben en het borstbeen een soepel bewegende overgang. Dit is vooral belangrijk bij de ademhaling en bewegingen van de schoudergordel. Het syndroom van Tietze of Costochondritis is een veel voorkomende pijnlijke ontsteking van het kraakbeen van een of meerdere ribben. Daarbij is verbinding tussen de ribben en het borstbeen geïrriteerd of ontstoken en erg pijnlijk. Ook is er vaak sprake van een zwelling onder het borstbeen. Het betreft meestal maar een paar ribovergangen zoals tussen de 2e, 3e, 4e rib en het borstbeen.
De aandoening is onschuldig en kan op iedere leeftijd voorkomen. Het belangrijkste symptoom is pijn op de borst, die kan uitstralen naar de schouder. Bijna altijd is de pijn lokaal, en gaat vaak gepaard met een zwelling of roodheid vlak naast het borstbeen. Deze plaatsen zijn vaak extreem drukpijnlijk. Diep ademhalen kan pijnlijk zijn, evenals hoesten. De pijn en zwelling kunnen geleidelijk of plotseling ontstaan en maanden aanhouden, soms is er sprake van een snel spontaan herstel.
Oorzaak?
De oorzaak van het syndroom van Tietze is onbekend. Overbelasting door fysieke- of emotionele inspanning of stress kan een reden zijn. Een verkoudheid met veel en langdurige hoesten kan oorzakelijk zijn. Ook een val, klap of stoot tegen de borstkas kan het syndroom uitlokken. Uit de praktijk is ook bekend dat patiënten na een thoraxoperatie (bijvoorbeeld een openhartoperatie) vaak restklachten hebben in de ribovergangen doordat de borstkas aan de voorzijde open gemaakt is. Dit lijkt op het Tietze syndroom.
De symptomen kunnen lijken op hart- en longproblemen en kunnen daardoor belastend zijn. Als bovengenoemde symptomen gepaard gaan met bijvoorbeeld, hoge koorts, veel hoesten en slijm opgeven, kortademigheid, slap voelen, misselijk, zweterig of duizelig voelen en de pijn constant uitstraalt naar de linkerschouder, ook in rust, dan zou er sprake kunnen zijn van een hart- of longprobleem en is het aan te bevelen een afspraak te maken met uw huisarts. Een opvallende drukpijnlijkheid van de ribben komt bij hart- en longproblemen niet voor. In dat geval kan er sprake zijn van Tietze.
Wat te doen?
De ontsteking geneest het beste als u rust krijgt. Vermijdt zware lichamelijke activiteit en abrupte bewegingen. Bij veel pijnklachten kunt u een pijnstiller nemen en of een ontstekingsremmer. Laat u zich hierover voorlichten bij de apotheek. Warme of koude compressen kunnen de pijn ook verminderen. Probeer wel te blijven bewegen, want langdurig (in elkaar) zitten of liggen kan de klacht verergeren. Als deze zelfhulp onvoldoende werkt, kan een fysiotherapeut de goede houding stimuleren, ademhalingsoefeningen geven en eventueel de pijnlijke delen masseren.
Persoonlijk heb ik goede ervaringen met manuele therapie. Door het ‘losmaken’ van de borstwervelgewrichten aan de achterzijde en de bijbehorende ribben is het mogelijk de druk en overbelasting aan de voorzijde te verminderen. Dit kan klachtenverminderend werken en het genezingsproces bespoedigen. Daarnaast is het geven van houding- en bewegingsadviezen natuurlijk belangrijk.
W.J.M. Slot
