De voorste kruisband is een stevige band in het centrum van de knie, waarvan het ene uiteinde aan het bovenbeen en het andere uiteinde aan het onderbeen vastzit. De voorste kruisband loopt niet recht naar beneden maar gekruist en voorkomt dat het onderbeen ten opzichte van het bovenbeen in de knie naar voren verschuift. Deze band is misschien wel de meest frequent gekwetste gewrichtsband van de knie. Sportactiviteiten zijn de grote boosdoener wat betreft de oorzaak van het letsel. De laatste jaren geeft een toename van operatieve mogelijkheden te zien, zodanig dat het mogelijk is om met een paar minimale sneetjes en een kijkoperatie de stabiliteit van de knie aanzienlijk te verbeteren en toe te laten de sportactiviteiten te hervatten.
Oorzaak.
Een kapotte voorste kruisband is meestal het gevolg van een sportletsel. Vooral sporten waarbij de voet stevig gefixeerd staat op de grond en de knie vervolgens snelle draai-bewegingen moet maken zijn verantwoordelijk. Bijvoorbeeld voetbal, basketbal, skiën.
De voornaamste functie van de band is het verhinderen dat de knie naar voren schiet, voornamelijk bij draai- of rotatiebewegingen in het gewricht. Bij het volledig strekken is de band aangespannen, het overstrekken kan dus ook een scheur van de voorste kruisband veroorzaken. Vaak is er sprake van een combinatie van beschadigingen, voorste kruisband, binnenmeniscus en binnenste band.
Door het verscheuren van de band ontstaat er een bloeding in de knie, waardoor de knie binnen een paar uur dik en pijnlijk wordt. Op het moment van het accident wordt in 80% van de gevallen door de patiënt een knap gehoord. De knie kan niet meer worden gestrekt en belasten is vrijwel onmogelijk.
Vaak is het nuttig om een punctie van het gewricht uit te voeren, hierbij wordt dan het bloed uit het gewricht verwijderd en geeft onmiddellijk een vermindering van druk in de knie en dus ook van de pijn. In de regel verdwijnt na één à twee weken deze forse pijn en kan de patiënt zijn knie weer voorzichtig belasten.
Wat te doen.
In eerste instantie moet er rust worden gehouden, aangevuld door ijspakkingen, ontstekingsremmende en pijnstillende medicijnen en zoals gezegd door een arts puncteren van het gewricht. Voor het lopen kunnen krukken worden gebruikt. Naarmate de klachten afnemen kan er worden geoefend, waarbij de nadruk ligt op het versterken van de spieren rond de knie ( vooral de hamstrings!) en vooral coördinatieoefeningen om het gekwetste gewricht weer normaal te leren gebruiken. Als ondersteuning kan een kniebrace gedragen worden. Belangrijk is dat zo’n brace goed past, immers de kapotte band moet als het ware vervangen worden.
Als ondanks intensieve oefentherapie de knie niet stabiel wordt, pijnklachten blijven en de patiënt blijft ‘er door’gaan moet er verder diagnostiek worden gedaan. Dit kan ook in een eerder stadium, als uw huisarts dat noodzakelijk acht. Röntgenfoto’s en een MRI-onderzoek, een consult bij een orthopedische chirurg zijn dan de mogelijkheden.
De conclusie kan zijn dat er een zogenaamde kniebandreconstructie wordt gedaan, een kijkoperatie waarbij de kapotte band vervangen wordt door een nieuwe band die wordt samengesteld uit een pees uit het bovenbeen. Hierna volgt dan een uitgebreide revalidatie om stapsgewijs de belasting van de knie op te voeren tot er weer een normaal gebruik mogelijk is.
Na bijvoorbeeld drie maanden kan er voorzichtig weer wat sportieve bewegingen gemaakt worden. Na zes maanden moet er weer volledig belast kunnen worden.
Dat u zich in dit hele traject door een deskundige fysiotherapeut moet laten begeleiden spreekt vanzelf.
W.J.M. Slot